۲۱ ژوئیه ۲۰۲۶ - تخمین زده می‌شود که ۲۷ درصد از بزرگسالان مبتلا به دیابت در ایالات متحده از آگونیست‌های گیرنده پپتید-۱ شبه گلوکاگون(GLP-1 RAs)  استفاده می‌کنند؛ داروهایی که عملکرد هورمون GLP-1 را تقلید می‌کنند تا قند خون را کاهش داده و به کاهش وزن کمک کنند. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که استفاده از آن‌ها می‌تواند خطر ابتلا به سایر بیماری‌ها را کاهش دهد.

یک مطالعۀ جدید، با بودجه فدرال و به صورت گذشته‌نگر که توسط محققان دانشکدۀ پزشکی جان هاپکینز رهبری گردید، قویاً نشان داد که سماگلوتاید و سایر GLP-1 RAs، خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن از نوع نئوواسکولار(NVAMD)-وضعیتی که به سرعت پیشرفت کرده و منجر به نابینایی می‌شود و ناشی از رشد کنترل نشده و غیرطبیعی عروق خونی در پشت چشم است - را در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲که سابقه قبلی استفاده ازGLP-1  را نداشته‌اند، از نظر آماری تغییر نداده است.

گزارش این تحقیق در ۲ژوئن به صورت آنلاین در مجله Ophthalmology منتشر شد.

دکتر سیندی کای، محقق اصلی و استاد چشم‌پزشکی در دانشکده پزشکی جان هاپکینز، گفت: این مطالعه برای حل تحقیقات موجود و متناقض در مورد ارتباط احتمالی بین GLP-1 RAs و دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن طراحی شده است.

دکتر کای افزود: «پیش از مطالعۀ ما، گزارش شده بود کهGLP-1 ها هم خطر ابتلا به AMD را افزایش و هم کاهش می‌دهند. ما می‌خواستیم با کار خود به این عدم اجماع پایان دهیم.»

محققان با تجزیه و تحلیل داده‌های بیماران ناشناس جمع‌آوری شده از دسامبر ۲۰۱۷ تا دسامبر ۲۰۲۴ از ۱۲پایگاه داده مدیریت شده توسط شبکه علوم و انفورماتیک داده‌های سلامت مشاهده‌ای(OHDSI) -یک همکاری بین‌المللی و بین رشته‌ای از محققان و پایگاه‌های داده سلامت مشاهده‌ای - نتایج سلامت بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ را که برای اولین بار برایشان تجویز شده بود، دنبال کردند: سماگلوتاید (۲۲۷،۹۷۱نفر)، دولاگلوتید (۶۸،۵۸۸نفر)، اگزناتید (۵،۴۶۰نفر)، امپاگلیفلوزین (۲۵۲،۳۵۶نفر)، سیتاگلیپتین (۱۰۰،۰۸۳نفر) یا گلیپیزید (۲۱۳،۵۱۵نفر).

کاربران بار اول به عنوان افرادی تعریف شدند که حداقل ۳۶۵روز داروهای GLP-1 RA در سوابق درمانی آن‌ها ذکر نشده بود، و تنها به عنوان درمان خط دوم بعد از متفورمین شروع به مصرف این داروها کرده بودند.

دکتر کای گفت: «ما سایر آگونیست‌های گیرنده GLP-1 را در تحلیل خود گنجاندیم تا نشان دهیم یافته‌های ما مختص یک دارو نیست.»

افرادی که دچار NVAMD نئوواسکولار شده بودند، بر اساس کدهای پزشکی خاص موجود در پروفایل پایگاه داده آن‌ها شناسایی شدند. از دو تعریف ارائه‌شده توسط محققان برای بیماری استفاده شد تا اطمینان حاصل شود که هیچ موردی از قلم نیفتاده است:تحت تعریف اول، برای داشتن این وضعیت، کدهای پزشکی هم برای تشخیص NVAMD و هم برای درمان NVAMD در پروفایل پزشکی مورد نیاز بود(NVAMD-CP). تحت تعریف دوم، بیمار تنها به یک کد تشخیصیNVAMD  برای واجد شرایط بودن نیاز داشت(NVAMD-C).

با استفاده از هر دو تعریف NVAMD، تیم دکتر کای دو مجموعه تحلیل را برای محاسبه نرخ بروزNVAMD  نئوواسکولار برای سماگلوتاید و سایر داروها انجام دادند: تحلیل گروه مقایسه‌گر فعال (مقایسه با گروه‌های مشابه) و تحلیل سری موارد خود-کنترل (بررسی خودِ بیمار در زمان‌های مختلف) .

در تحلیل گروه مقایسه‌گر فعال، محققان خطر بروز NVAMD نئوواسکولار را بین بیماران آماری مشابه برای هر دارو مقایسه کردند تا ببینند احتمال ابتلا به  NVAMDدرافراد بیشتر یا کمتر می شود. آنها دریافتند که خطر ابتلا به NVAMD نئوواسکولار هنگام مصرف سماگلوتاید با سایرGLP-1 ها و درمان‌های غیر GLP-1 قابل مقایسه بود.

در تحلیل سری موارد خود-کنترل، محققان تنها بیمارانی را که دچار NVAMD نئوواسکولار شده بودند، مورد مطالعه قرار دادند. تیم دکتر کای دریافت که نسبت خطر بروز – احتمال ابتلا بهNVAMD  هنگام مصرف یک درمان در مقابل احتمال ابتلا به بیماری در زمان عدم مصرف دارو – برای سماگلوتاید با استفاده از تعریف اول (NVAMD-CP) ۱.۰۲ و با استفاده از تعریف دوم(NVAMD-C) ۰.۹۲ می باشد. نسبت خطر ۱نشان‌دهنده عدم تفاوت بین دو گروه است.

در مجموع، در هر دو تحلیل، محققان نتیجه گرفتند که خطر ابتلا به NVAMD نئوواسکولار هنگام مصرف سماگلوتاید یا سایر داروهای مورد مطالعه برای دیابت نوع ۲، به اندازه‌ای متفاوت نبود که بتوان آن را بیشتر یا کمتر از احتمال تصادفی در نظر گرفت.

در حالی که این مطالعه برخی یافته‌های متناقض در مورد خطر NVAMD در بزرگسالان مصرف‌کنندهGLP-1  برای دیابت نوع ۲را روشن می‌کند، دکتر کای هشدار داد که یافته‌های گروهش نباید به گروه‌های دیگر، مانند افرادی که داروهای GLP-1 را عمدتاً برای کاهش وزن مصرف می‌کنند، تعمیم داده شود و تحقیقات بیشتری باید بر روی افرادی که به دیابت نوع ۲مبتلا نیستند، انجام شود.

او گفت: «مطالعۀ ما فقط بیمارانی را که مبتلا به دیابت نوع ۲بودند و برایشان سماگلوتاید و سایرGLP-1 RAs  تجویز شده بود، بررسی کرد. اما شما برای مصرف این داروها نیازی به تشخیص دیابت نوع ۲ندارید، بنابراین نمی‌توانیم بگوییم که یافته‌های ما در خارج از این گروه از بیماران، صادق است یا خیر.»

منبع:

https://medicaldialogues.in/ophthalmology/news/study-finds-no-link-between-glp-1-drugs-and-degenerative-eye-disease-risk-175275